De plastic soep

plastic soep

De plastic soep. Je kon er al iets over lezen in het voorgaande blog: a plastic world. Nu gaan we dieper in op het gigantische probleem wat de plastic soep is.

Wat is de plastic soep?

In 1997 zeilde kapitein Charles Moore van Hawaii naar Zuid-Californië. Onderweg zag hij, midden op de Grote Oceaan, dagelijks grote stukken plastic langs drijven. Hij keerde later terug naar dit gebied, en kwam er na nader onderzoek achter dat op deze plek een veel hogere concentratie plastic was dan op andere plekken in de oceaan. Niet alleen dreef dat plastic in grote stukken rond, ook zweefde het in de waterkolom. Hij noemde dit verschijnsel ‘plastic soup’. Ruim twintig jaar later is de plastic soep een steeds bekender wordend fenomeen en weet helaas bijna iedereen wat er mee bedoeld wordt.

Cijfers

De plastic soep is ontstaan door het lozen van plastic afval en verpakkingen op plekken waar dat niet hoort. Naar schatting belandt er per jaar maar liefst zo’n 10 miljoen ton plastic in onze oceanen. Hiervan komt ongeveer 80% van het land. Dit wordt geloosd door de industrie of weggegooid door mensen op straat. Via rivieren, kanalen en havens belandt dit in zee. De andere 20% is afkomstig van scheepvaart en visserij. De omvang van de plasticsoep verschilt per oceaan of zee en is moeilijk in te schatten. Schattingen variëren van 700.000 vierkante kilometer tot een totale grootte van 15 miljoen vierkante kilometer.

Waar te vinden

Er zijn in de zeeën en oceanen een aantal plekken waar zich het meeste plastic verzameld, namelijk in de vijf grote gyres. Dit zijn een soort enorme draaikolken waar het plastic in wordt gezogen. In alle vijf is er sprake van een verhoogde concentratie plastic ten opzichte van andere delen van de oceanen. Op onderstaande afbeelding is te zien waar deze gyres zich bevinden. Daarnaast laat het plaatje zien welke landen de grootste bijdrager zijn aan de plastic soep.

cijfers plastic soep

Gevolgen plastic soep

De gevolgen van de plastic soep zijn merkbaar voor zowel mens, dier als milieu. We onderscheiden ze hier in gevolgen op korte en gevolgen voor lange termijn.

Korte termijn

Op korte termijn zijn de gevolgen het ernstigst voor dieren die in en om het water leven. Zij kunnen het plastic niet onderscheiden van voedsel. Het opeten ervan kan de dood tot gevolg hebben. Dit kan gebeuren door de giftige werking in hun lichaam, maar ook simpelweg omdat hun maag vol zit met plastic, ze dit niet kunnen verteren en ze geen voeding meer binnen kunnen krijgen. Een tweede manier waarop plastic gevaarlijk is voor dieren is doordat ze verstrikt raken in stukken plastic.

Middel-lange termijn

De plasticvervuiling draagt zo bij aan het uitsterven van verschillende diersoorten. Tenminste 1.400 diersoorten in zee ondervinden hinder van plastic; van bacteriën tot walvissen. Er wordt geschat dat afval in zee jaarlijks 100.000 zeezoogdieren en 1 miljoen vogels het leven kost.

Lange termijn

Over langere tijd valt plastic, onder invloed van verwering, zonlicht en golfslag heel langzaam uit elkaar in kleine deeltjes. Hierbij kunnen ook giftige stoffen vrijkomen. Dit leidt tot ernstige verontreiniging. Deze hele kleine deeltjes komen via het kleine zoöplankton en zo via vis op ons bord weer in onze voedselketen. Een recent onderzoek heeft aangetoond dat plastic was gevonden in een derde van de vis die was gevangen in Engeland. De effecten hiervan op de mens zijn nog grotendeels onbekend.

Oplossingen plastic soep

Wetgeving

Er is gelukkig een aantal oplossingen die de groei van de plasticsoep kunnen tegenhouden. Enkele daarvan zijn in de wet vastgesteld. Er is bijvoorbeeld sinds 2016 een verbod op het uitdelen van gratis plastic tasjes. Daarnaast ligt er vanuit de Europese Commissie een voorstel om wegwerpplastic verboden te maken, en zijn er wetten voor ondernemers die hen verplichten zo duurzaam mogelijk met plastic afval om te gaan.

Plastic Soup Foundation

Sinds 2011 bestaat de Plastic Soup Foundation, opgericht in Amsterdam. Haar missie is ‘No plastic waste in our water!’. Doel van de organisatie is niet het plastic uit het water halen, maar zorgen dat het er niet meer in komt. Op hun website kun je van alles lezen over hun verschillende acties.

The Ocean Cleanup

Een oplossing die niet de bron maar het al bestaande probleem aanpakt, is The Ocean Cleanup. Een project verzonnen door een toen 16-jarige jongen. Het gaat om een innovatieve veegarm van 600 meter lang. Deze plasticvanger wordt voortgeduwd door de golven, stroming en wind. Na jarenlang ontwikkelen en testen is The Ocean Cleanup nu klaar om echt aan het werk te gaan en de plastic soep op te ruimen.

Wat kun je zelf doen?

Misschien denk je dat je niks kan doen aan dit probleem, maar niets is minder waar. Een goede eerste stap is het minder kopen van plastic weggooi-producten. Daarnaast is het scheiden van plastic afval heel belangrijk, zodat het kan worden gerecycled. 

Mocht je net een stapje verder willen gaan, zou je bijvoorbeeld mee kunnen doen aan sponsoracties. Of ga eens een middagje naar het strand met wat vrienden en raap daar alle grote stukken plastic op, zodat ze niet over een paar maanden in de grote gyres ronddobberen.

Genoeg manieren om iets bij te dragen dus, en als iedereen iets zou doen zouden we met zijn allen het probleem een stuk kleiner kunnen maken!

Meer van dit soort artikelen?

Blijf op de hoogte. Schrijf je in voor de (maandelijkse) Pure Sportswear nieuwsbrief. Beter voor jezelf én voor jouw omgeving!

plastic probleem icon popup

Je leest over het plastic probleem

Meer van dit soort artikelen ontvangen? Schrijf je dan in voor onze maandelijkse nieuwsbrief!